Doradca BHP

Wypadek przy pracy - rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

Zobacz na stronie WWW »

Doradca BHP

25 marca 2019 r.

Drogi Czytelniku!

Eksploatujący urządzenie techniczne jest zobowiązany niezwłocznie zawiadomić organ właściwej jednostki dozoru technicznego o każdym niebezpiecznym uszkodzeniu urządzenia lub nieszczęśliwym wypadku związanym z jego eksploatacją. Od niedawna obowiązuje nowa definicja nieszczęśliwego wypadku związanego z eksploatacją urządzeń transportu bliskiego ogranicza obowiązek informacyjny względem UDT do przypadków, w których miały miejsce obrażenia ciała lub śmierć.

Zachęcam do lektury

Agnieszka Gawrońska

redaktor naczelna

PS.W najnowszym numerze "Aktualności BHP" m. in.:

 

Czy wypadek przy pracy w stanie nietrzeźwości oznacza utratę odszkodowania z ZUS?

Prowadzenie samochodu, w celu wykonywania czynności związanej z działalnością gospodarczą, w stanie nietrzeźwości przez poszkodowanego ubezpieczonego prowadzącego taką działalność i spowodowanie wypadku, w którym poniósł śmierć, nie oznacza, że został zerwany związek pomiędzy działalnością a zdarzeniem powodującym wypadek. W takiej sytuacji uprawnionym należy się jednorazowe odszkodowanie – orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 23 stycznia 2018 r., sygn. akt III UK 21/17.

Stan faktyczny

Pan T., prowadzący działalność gospodarczą (zakład masarski i sklep mięsny, uległ śmiertelnemu wypadkowi samochodowemu 30 października 2014 r. Jak ustalono, pan T. tego dnia wieczorem pojechał samochodem ze sklepu do domu, po siatki do wędzenia szynek. W trakcie przejazdu doszło do wypadku, a obrażenia odniesione przez niego okazały się śmiertelne. Problem polegał na tym, że pan T. prowadził samochód w stanie nietrzeźwym (miał we krwi ponad 3,5 promila alkoholu), w dodatku został uznany za sprawcę ( wskazywał na to sposób jazdy i niewykonanie manewru hamowania, na co miał wpływ stan nietrzeźwości, w jakim się znajdował).

Jego córka wystąpiła do ZUS o wypłatę jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, gdyż jej ojciec, jako prowadzący działalność gospodarczą, podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu. ZUS jednak odmówił wypłaty, wskazując, iż znacząco przyczynił się do tego wypadku, będąc w stanie nietrzeźwym.

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

Córka zmarłego T. odwołała się od tej decyzji i uzyskała w sądach korzystne orzeczenia. Już sąd I instancji zmienił decyzję ZUS i przyznał jej odszkodowanie jednorazowe.

Apelację ZUS oddalił sąd II instancji, wskazując m.in., że pomimo pozostawania pod wpływem alkoholu zmarły w dniu zdarzenia wykonywał swoje obowiązki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w sposób nieodbiegający od codziennej rutyny. Sam wypadek miał bowiem miejsce w trakcie jazdy samochodem w celu przywiezienia niezbędnych rzeczy do dalszej pracy w masarni. Tym samym spożycie alkoholu nie miało znaczenia przy ustalaniu, czy mamy tu do czynienia z wypadkiem przy pracy.

ZUS złożył skargę kasacyjną w Sądzie Najwyższym, ale została ona w całości oddalona.

W uzasadnieniu SN wskazał, że świadczenia przewidziane w ustawie z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1376 ze zm.; dalej: ustawa wypadkowa) mają naturę ubezpieczeniową, implikowaną przedmiotem ubezpieczenia, którym jest wypadek, niejednakowo definiowany w odniesieniu do poszczególnych podmiotów ubezpieczenia.  W art. 3 ust. 3 pkt 8 ustawy wypadkowej nie ma konieczności wykazania związku funkcjonalnego wypadku z wykonywaniem zwykłych czynności. Jest tylko konieczność zaistnienia wypadku podczas wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych. Tym samym nie można przykładać tej samej miary do wypadku przy pracy pracownika co do wypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą.

Ważne

Przy wypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą trzeba w pierwszej kolejności ustalić adekwatny związek przyczynowy pomiędzy urazem lub śmiercią a przyczyną zewnętrzną, która ma zaistnieć przy wykonywaniu zwykłych czynności związanych z działalnością gospodarczą.

W tym wypadku, jak uznał SN, związek ten zaistniał, gdyż poszkodowany wykonywał swoje zwykłe czynności w zakresie działalności, którą prowadził. Związek przyczynowy nie został zerwany przez stan nietrzeźwości poszkodowanego. Ale zarazem SN wskazał, że zachowanie zmarłego nie może być uznane za typowe czy normalne. Ostatecznie więc uraz lub śmierć doznane w czasie prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości nie stanowią skutku wypadku zaistniałego podczas wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej (art. 3 ust. 3 pkt 8 ustawy wypadkowej). Nie oznacza to jednak zerwania związku wypadku i śmierci poszkodowanego z prowadzeniem działalności gospodarczej i to uzasadnia wypłatę świadczenia ubezpieczeniowego.

Michał Culepa

prawnik, specjalista z zakresu prawa pracy

 
 

Praktyczne szkolenia BHP

 
 

Polecane dla Ciebie

Niezbędnik Specjalisty ds. BHP Wypadki przy pracy i choroby zawodowe
Zamów » Sprawdź »

 
 

Portal BHP to źródło informacji na temat zmian w przepisach prawa

Jak wiemy nieznajomość prawa szkodzi i niestety takim argumentem nie możemy usprawiedliwiać się przed organami nadzoru na warunki pracy. Z przepisami PortalBHPzarówno pracodawcy, jak i pracownicy służby bhp muszą być na bieżąco. Mając to na uwadze na Portalu BHP w dziale Narzędzia stworzyliśmy bazę aktualnych i ujednoliconych aktów prawnych niezbędnych w codziennej pracy pracowników służby bhp. Znajdziesz tu aktualne treści rozporządzeń i ustaw związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy. Dodatkowo w dziale Zmiany w prawie na bieżąco informujemy Cię od kiedy, w jakim zakresie i jakie przepisy ulegają zmianie.

Wszystkie najważniejsze aktualne przepisy bhp w jednym miejscu na Portalu BHP!

Dowiedz się więcej »

 
 

Zapisz się

 
 
 

Zarządzaj swoim kontem:

 

Drogi Użytkowniku, wychodzimy naprzeciw Twoim oczekiwaniom – masz możliwość zarządzania swoim kontem. Jeśli np. planujesz urlop, możesz ograniczyć częstotliwość wysyłek poprzez usługę Mała przerwa. Umożliwiamy Ci m.in. edycję Twoich danych osobowych, za co otrzymasz wyjątkowego, bezpłatnego e-booka. Sam decydujesz, które nasze elettery – spośród 16 kategorii tematycznych - chcesz otrzymywać i jak często.

 
Doradca BHP

Wiarygodna
firma

Doradca BHP

Atest
antyspamowy

Doradca BHP

Ochrona
Twoich danych

Sprawdź, w jaki sposób przetwarzamy dane osobowe »